OUR SERVICES
Οι βιολογικές ουσίες οι οποίες παράγονται από καρκινικά ή υγιή κύτταρα και δίνουν πληροφορίες για την ύπαρξη ή την απουσία ενός όγκου, το μέγεθός του και την υποτροπή του, ονομάζονται καρκινικοί δείκτες. Ο καρκίνος εκδηλώνεται διαφορετικά σε κάθε οργανισμό, αφήνει όμως σε κάθε περίπτωση το «αποτύπωμά» του που μπορεί να είναι καρκινικά κύτταρα ή ουσίες οι οποίες εισέρχονται στους ιστούς, στα ούρα ή στο αίμα.
Ειδικότερα, οι καρκινικοί δείκτες είναι μόρια σε μεγάλες συγκεντρώσεις εντός ιστών και υγρών ασθενών με νεοπλασματική νόσο και παρέχουν δεδομένα για την πρόγνωση, τη διάγνωση, την εκτίμηση του είδους και της θεραπείας που πρέπει να εφαρμοστεί για τον όγκο.
Ο κάθε δείκτης διαδραματίζει διαφορετικό ρόλο, καθώς άλλος συμβάλλει στην πρόγνωση, άλλος στη διάγνωση ή στην ανίχνευση, άλλος στον καθορισμό του ποσοστού ανταπόκρισης του ασθενούς στη θεραπεία και άλλος στην παρακολούθηση για τυχόν ανάκαμψη του καρκίνου.
Οι καρκινικοί δείκτες αξιολογούνται μαζί με μια σειρά άλλων εξετάσεων, προκειμένου να αξιολογηθεί ο κίνδυνος ανάπτυξης καρκίνου, να εξακριβωθεί ή να διαγνωσθεί ο όγκος ή η υποτροπή του, να γίνει πρόγνωση του καρκίνου, να εκτιμηθεί η ανταπόκριση που θα έχει ο ασθενής στην επιλεγείσα θεραπεία και βέβαια για να αξιολογείται η εξέλιξη του καρκίνου.
Σε κάθε περίπτωση, ο τακτικός έλεγχος συνιστά την καλύτερη μέθοδο πρόληψης και προστασίας. Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι ο έλεγχος καλό είναι να διενεργείται μία φορά τον χρόνο ή δύο φορές τον χρόνο, όταν υπάρχει βεβαρυμμένο ιστορικό.
Οι κυριότεροι καρκινικοί δείκτες
Σήμερα οι κυριότεροι καρκινικοί δείκτες οι οποίοι αξιολογούνται εργαστηριακά είναι οι ακόλουθοι:
1. Ειδικό Προστατικό Αντιγόνο (Prostate Specific Antigen)
Το PSA παράγεται από τα φυσιολογικά, τα καλοήθη και τα καρκινικά προστατικά κύτταρα. Εντοπίζεται στα ούρα καθώς επίσης και στο σπερματικό και προστατικό υγρό. Βασική λειτουργία του PSA είναι η υγροποίηση του σπέρματος και πρόκειται για καρκινικό δείκτη του προστάτη. To PSA μπορεί επίσης να αυξηθεί σε περιπτώσεις φλεγμονής καθώς και μετά από την ψηλάφηση του προστάτη.
2. Καρκινοεμβρυϊκό Αντιγόνο (CarcinoEmbryonic Antigen)
Πρόκειται για πρωτεΐνη η οποία αφορά την προσκόλληση των κυττάρων και ανιχνεύεται δύσκολα στις πρώιμες φάσεις. Αντιθέτως, το CEA εντοπίζεται αυξημένο σε αδενοκαρκινώματα που βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο και συγκεκριμένα συχνά εντοπίζεται σε ηπατίτιδες, αποφρακτικό ίκτερο, νεφροπάθεια, εμφύσημα, παγκρεατίτιδα, νόσο Crohn, ελκώδη κολίτιδα, πέτρα στη χολή και ηπατική κίρρωση.
Επιπλέον το CEA αποτελεί σημαντικό εργαλείο για την παρακολούθηση ασθενών με καρκίνο στο παχύ έντερο.
3. Άλφα-Φετοπρωτεΐνη (Alpha- FetoProtein)
Στη διάρκεια της εγκυμοσύνης η πρωτεΐνη AFP παράγεται στο γαστρεντερικό σύστημα, στο λεκιθικό ασκό και στο συκώτι του εμβρύου, ενώ στη συνέχεια μεταφέρεται με το αίμα και τελικά αντικαθίσταται από τη λευκωματίνη. Η AFP συνδράμει στον έλεγχο των ογκολογικών ασθενών με καρκίνο στα γεννητικά όργανα ή με ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα, αρκεί να συνδυάζεται με την HCG.
4. CA 125
Το καρκινικό αντιγόνο CA 125 ανιχνεύεται αυξημένο σε ενδοκοιλιακά καρκινώματα όπως στο στομάχι, στο ενδομήτριο, στο παχύ έντερο, στο ήπαρ και στον επιθηλιακό καρκίνο των ωοθηκών. Πέραν αυτών, το CA 125 εντοπίζεται σε μεγάλες τιμές σε μη νεοπλασματικές ασθένειες, όπως η φλεγμονώδης νόσος της πυέλου, η παγκρεατίτιδα, η ηπατική κίρρωση, η ενδομητρίωση, η περιτονίτιδα και ο ασκίτης, ενώ στις εγκυμονούσες είναι φυσιολογική μία μικρή αύξηση της τιμής του CA 125.
5. CA 15-3
Το καρκινικό αντιγόνο CA 15-3 αξιολογείται για την παρακολούθηση και τη θεραπεία όσων πάσχουν από μεταστατικό καρκίνο του μαστού στο ήπαρ ή στα οστά.
6. CA 19-9
Αυξημένο καρκινικό αντιγόνο CA 19-9 ανιχνεύεται στο 50% όσων έχουν διαγνωσθεί με καρκίνο του στομάχου, στο 33,3 % όσων νοσούν με καρκίνο του παχέος εντέρου και του παγκρέατος. Να σημειωθεί όμως ότι το CA 19-9 μπορεί να εμφανισθεί ψευδώς αυξημένο σε περιπτώσεις παγκρεατίτιδας, ίκτερου, κίρρωσης, κυστικής ίνωσης.
7. Ανθρώπινη Χοριακή Γοναδοτροπίνη (Human Chorionic Gonadotropin)
Η HCG παρουσιάζεται αυξημένη εν μέσω της εγκυμοσύνης, ειδικά στην αρχή, και είναι αρμόδια για τα αποτελέσματα του τεστ εγκυμοσύνης. Η HCG είναι ωφέλιμη κατά τις δύο πρώτες εβδομάδες της κύησης, καθώς παράγεται στον πλακούντα.
Πέρα από την εγκυμοσύνη ανιχνεύεται σε αυξημένες τιμές στο χοριοκαρκίνωμα και στο 60% όσων διαγιγνώσκονται με καρκίνο των όρχεων.